Bütünleşik Kalite Güvencesi Sistemi Modeli
Kalite Kültürü
Hacettepe Üniversitesi'nin hizmet kalitesi konusunda ilkleri yapan ve sürekli kalite arayışına sahip bir üniversite olmasında, benimsemiş olduğu kuruluş felsefesi yer almaktadır.
Hacettepe Üniversitesi'nde kalite kültürü çok eskilere dayanmaktadır. Kalite çalışmaları 1990'lı yılların başında, hastaneler bünyesinde sunulan hizmetin kalitesini garanti etmek üzere başlamıştır. Bu çalışmalar 2000'li yılların başında üniversitenin kurumsal organizasyonuna da yansımış ve 2000'li yılların başında kamudaki stratejik planlama çalışmalarında Hacettepe Üniversitesi pilot kurum olmuş, 2007 yılında Avrupa Üniversiteler Birliği'nin (European University Association-EUA) kurumsal dış değerlendirmesine giren ilk devlet üniversitesi olmuş ve hastaneleri Joint Commission International-JCI tarafından ilk olarak 2007 yılında akredite edilmiştir.
Üniversite hastanelerimiz halen Türkiye'de bu akreditasyona sahip tek devlet üniversitesi hastanesi ünvanına sahiptir. Hacettepe Üniversitesi Türkiye Doping Kontrol Merkezi, 2015 yılından bu yana World Anti-Doping Agency-WADA tarafından akredite edilmiş dünyadaki 29 merkezden bir tanesidir. 2022 yılı itibariye Hacettepe Üniversitesi'nde var olan lisans programlarının %43,5'i bir ulusal ya da uluslararası akreditasyona sahiptir. Sağlık Bilimleri Enstitüsü bünyesindeki doktora programlarının hepsi Orpheus etiketine sahiptir.
2022 yılında Yükseköğretim Kalite Kurulu (YÖKAK) tarafından yükseköğretim kurumlarındaki niteliğin yükseltilmesi ve kalite güvencesine katkı sağlanması amacıyla uygulanan Kurumsal Akreditasyon Programı (KAP) kapsamında, üniversitemiz 5 yıl süreyle tam Kurumsal Akreditasyon almaya hak kazanmıştır. Üniversitemiz için hazırlanan Kurumsal Akreditasyon raporu kamuoyuyla paylaşılmıştır.
Hacettepe Üniversitesi, misyonu, vizyonu, amaçları, hedefleri ve kalite politikaları doğrultusunda, kalite kültürünün içselleştirilmesini, eğitim ve öğretim, araştırma-geliştirme ve toplumsal katkı faaliyetlerinin sürekli iyileştirilmesini, gerekli kalite standartlarını güvence altına almayı, tüm paydaşların katılımını, memnuniyetini ve sürdürülebilirliğini ilke edinen bir iç kalite güvencesi sistemini benimsemektedir.
Kalite güvencesinin geliştirilmesi; üniversitenin en yüksek kalitede öğrenim, öğretim, müfredat, araştırma, akademik faaliyetlerini ve standartlarını sağlama stratejisinin bir parçasıdır. Paydaş odaklı, katılımcı ve kapsayıcı bir anlayışla üniversitenin tüm faaliyet alanlarını kapsayan sistem; kurumsal iç/dış değerlendirme ve akreditasyon gereksinimlerini, kurumsal ve kamusal güveni karşılamak üzere tasarlanmıştır.
Hacettepe Üniversitesi'nin geliştirmiş olduğu Bütünleşik Kalite Yönetim Modeli, Üniversitenin misyon, vizyon, değerleri ve kalite politikaları kalite güvencesi sistemi ve sürdürülebilirliği ile kalite kültürünün yaygınlaştırılması ve içselleştirilmesi temel konuları içeren, kalite yolculuğunda kullandığı araçlar ve yöntem ile ilgili tüm paydaşlarına rehberlik etmesi amacıyla Bütünleşik Kalite Güvencesi Sistemi Kılavuzu hazırlanmıştır.
Bütünleşik Kalite Güvencesi Sistemi Yönetimi
Hacettepe Üniversitesi'nde kalite çalışmaları bütünleşik kalite güvencesi yönetimi modeli ile yönetilmektedir. Yönetim sisteminin bileşenleri, stratejik yönetim, süreç yönetimi, performans yönetimi, belge yönetimi, risk yönetimi ve geribildirim (bilgi talebi, istek, öneri, şikayet, memnuniyet) sisteminden oluşmaktadır.
Bütünleşik Kalite Güvencesi Yönetim Sistemi Bileşenleri
Hacettepe Üniversitesi Bütünleşik Kalite Güvencesi Yönetim Modeli
Hacettepe Üniversitesi Performans İzleme Modeli
Bütünleşik Kalite Güvencesi Sistemi Yönetimi Organizasyonel Yapılanması
Sistemin yönetim ve organizasyon yapısı aşağıdaki birimlerden oluşmaktadır:
- Senato
- Yönetim Kurulu
- Koordinasyon Kurulu
- Eğitim ve Öğretim Koordinatörlüğü
- Dijital Dönüşüm ve Bilişim Koordinatörlüğü
- Araştırma Koordinatörlüğü
- Toplumsal Katkı Koordinatörlüğü
- Hacettepe Üniversitesi Kalite Komisyonu (HÜKAK)
- Stratejik Plan İzleme ve Değerlendirme Kurulu
- Kalite Yönetim Ofisi (KAYO)
- Akademik Birim Kalite Komisyonu (A-BİKAK)
- İdari Birim Kalite Komisyonu (İ-BİKAK)
- Öz Değerlendirme Takımları (ÖDT)
- Akran Değerlendirme Takımları (ADT)
- Hacettepe Üniversitesi Uygulama ve Araştırma Merkezleri Koordinasyon Kurulu (HÜYGAM)
- Danışma Kurulu
- Öğrenci Kalite Elçileri
- Kalite Araştırmaları Topluluğu
Hacettepe Üniversitesi Bütünleşik Kalite Güvencesi Yönetimi Modeli Organizasyonel Yapılanması
Bütünleşik Kalite Güvencesi Sistemi Projesi
Kalite güvencesinin geliştirilmesi; üniversitenin en yüksek kalitede öğrenim, öğretim, müfredat, araştırma, akademik faaliyetlerini ve standartlarını sağlama stratejisinin bir parçasıdır. 2018-2022 stratejik planının tamamlanmak üzere olması nedeniyle gerçekleştirilen analiz ve değerlendirme sonuçları kurumsal yapının güçlendirilmesi kapsamında, bütünleşik kalite güvencesi sisteminin yapılandırılması (BKGS) ve kurumsal süreçlerin tümüyle entegre edildiği bir yönetim bilgi sisteminin geliştirilmesi gerekliliğini ortaya koymuştur.
Bu nedenle, Hacettepe Üniversitesi'nin 2023-2027 stratejik planında, Sürdürülebilir ve Bütünleşik Kalite Güvencesi Sisteminin Geliştirilmesi hedefi yer almıştır. Paydaş odaklı bir yaklaşımla kurumsal iç/dış değerlendirme ve akreditasyon gereksinimlerini, kurumsal ve kamusal güveni karşılamak üzere tasarlanmış olan bütünleşik kalite güvencesi sisteminin proje ve değişim yönetimi modeli ile hayata geçirilmesi planlanmıştır.
Değişim Yönetimi Modeli
PUKÖ Çevrimi
PUKÖ çevrimi, Hacettepe Üniversitesi Kalite Güvence Sisteminin temelini oluşturmaktadır. Eğitim öğretim, araştırma geliştirme, toplumsal katkı ve idari hizmetler PUKÖ döngüsünden geçmektedir.
YÖKAK Dereceli Değerlendirme Anahtarıyla Alt Ölçütlerin Olgunluk Düzeyi PUKÖ çevrimi ile ilişkilendirilerek kullanılmaktadır.
Hacettepe Üniversitesi PUKÖ Çevrimi
- Hacettepe Üniversitesi, bu süreçte kurum kalite, performans göstergeleri ve hedef planlamasını belirler.
- Stratejik Plan: Üniversitenin 5 yıllık stratejik planının hazırlanması. Plan misyon, vizyon, temel değerler, amaçlar ve hedefler içerir.
- Birim Faaliyet Planları: Akademik birimlerin faaliyet planları, Üniversite stratejisiyle uyumlu şekilde hazırlanır.
- Kalite Komisyonu çalışmaları bu koordinasyonu sağlar.
- Planlama aşamasında belirlenen hedeflere ulaşmak için somut faaliyetler hayata geçirilir.
- Eğitim-Öğretim Faaliyetleri: Program tasarımı, ders kazanımları, öğrenci merkezli öğrenme vb.
- Araştırma Faaliyetleri: Projelerin yürütülmesi, yayınlar, iş birlikleri.
- Toplumsal Katkı: Sosyal sorumluluk projeleri, halka yönelik hizmetler.
- İdari Hizmetler: Öğrenci işleri, personel ve altyapı gibi destek hizmetlerinin yürütülmesi.
- Faaliyetlerin planlandığı şekilde yürüyüp yürümediği ve hedeflere ulaşılıp ulaşılmadığı kontrol edilir.
- Anahtar Performans Göstergeleri İzleme: Kurumun başarısını ölçmek için belirlenen performans göstergeleri izlenir.
- İç Değerlendirme Raporları: Birimler her yıl kendi performanslarını değerlendirerek raporlar hazırlar.
- Anket ve Geri Bildirimler: Öğrenci, personel ve dış paydaş memnuniyet anketleri yapılır.
- Kontrol aşamasında elde edilen sonuçlara göre, eksik veya hatalı yönler için iyileştirici önlemler alınır.
- İyileştirme Eylem Planları: Tespit edilen sorunlara yönelik çözüm planları hazırlanır.
- Politika ve Süreç Güncellemeleri: Eksik görülen alanlarda belge, politika veya süreç güncellemeleri yapılır.
- İyi Örneklerin Yaygınlaştırılması: Başarılı uygulamalar diğer birimlere örnek olarak sunulur.
- Yeni Planlama Döngüsü: Elde edilen veriler, bir sonraki planlama döneminde değerlendirilerek döngü yeniden başlar.
PUKÖ Döngüsünün Kullanıldığı Başlıca Alanlar
| Alan | Uygulama Örnekleri |
|---|---|
| Liderlik ve Yönetişim | Stratejik planlama, kalite komisyonu çalışmaları, liderlik eğitimi, kurum içi iletişim ve yönetim sistemlerinin iyileştirilmesi. |
| Eğitim ve Öğretim | Program değerlendirme, müfredat güncelleme, öğrenci geri bildirimlerinin alınması, akreditasyon süreçleri. |
| Araştırma ve Geliştirme | Yayın ve proje takibi, araştırma çıktılarının değerlendirilmesi, teşvik mekanizmalarının geliştirilmesi. |
| Toplumsal Katkı | Etkinlik raporları, toplumsal katkı projelerinin izlenmesi ve etki analizleri. |
| Uluslararasılaşma | Değişim programları, uluslararası iş birlikleri, yabancı öğrenci ve personel memnuniyeti. |
| İdari Hizmetler | İnsan kaynakları yönetimi, bütçe yönetimi, bilgi işlem sistemleri, altyapı ve kütüphane hizmetleri. |
Üniversitemiz Ana Faaliyetlerinin PUKÖ Çevrimlerinin İşletilmesine Dair Süreçler ve Takvim
1. Eğitim ve Öğretim Süreçlerinde İç Kalite Güvence Sistemi
2. Araştırma ve Geliştirme Süreçlerinde İç Kalite Güvence Sistemi
3. Toplumsal Katkı Süreçlerinde İç Kalite Güvence Sistemi
4. İdarî Süreçlerinde İç Kalite Güvence Sistemi
| SÜREÇLER | AYLAR | Program Sonu |
Stratejik Plan Dönemi |
|||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| O | Ş | M | N | M | H | T | A | E | E | K | A | |||
| 1. EĞİTİM VE ÖĞRETİM SÜREÇLERİNDE İÇ KALİTE GÜVENCE SİSTEMİ | ||||||||||||||
| Program ve ders kazanımlarının izlenmesi | ||||||||||||||
| Bölüm iç değerlendirme raporunun hazırlanması | ||||||||||||||
| İyileştirme planlarının yapılması | ||||||||||||||
| Program kazanımlarının incelenmesi (Yıllık) | ||||||||||||||
| Program eğitim amaçlarının güncellenmesi | ✔ | |||||||||||||
| Eğitim politikasının güncellenmesi | ✔ (4-5 YIL) | |||||||||||||
| Eğitim ve öğretim hedeflerinin güncellenmesi | ✔ (4-5 YIL) | |||||||||||||
| 2. ARAŞTIRMA VE GELİŞTİRME SÜREÇLERİNDE İÇ KALİTE GÜVENCE SİSTEMİ | ||||||||||||||
| Akademik birimlerin 5 yıllık Araştırma hedeflerinin oluşturulması | ✔ (4-5 YIL) | |||||||||||||
| Araştırma hedeflerinin güncellenmesi | ✔ (Sürekli) | |||||||||||||
| Araştırma performansının izlenmesi | ||||||||||||||
| Akademik birim değerlendirme raporlarının hazırlanması | ||||||||||||||
| İyileştirme planlarının yapılması | ||||||||||||||
| Araştırma politikasının güncellenmesi | ✔ (Sürekli) | |||||||||||||
| Araştırma hedeflerinin incelenmesi | ✔ (Sürekli) | |||||||||||||
| 3. TOPLUMSAL KATKI SÜREÇLERİNDE İÇ KALİTE GÜVENCE SİSTEMİ | ||||||||||||||
| Toplumsal katkı performansının izlenmesi | ||||||||||||||
| Toplumsal katkı faaliyetlerinin değerlendirme raporunun yazılması | ||||||||||||||
| İyileştirme planlarının yapılması | ||||||||||||||
| Toplumsal katkı hedeflerinin güncellenmesi | ✔ (4-5 YIL) | |||||||||||||
| Toplumsal katkı politikasının güncellenmesi | ✔ (4-5 YIL) | |||||||||||||
| 4. İDARÎ SÜREÇLERİNDE İÇ KALİTE GÜVENCE SİSTEMİ | ||||||||||||||
| Yönetim ve idari faaliyetlerin performansının izlenmesi | ||||||||||||||
| Yönetim ve idari süreçlerin değerlendirme raporunun yazılması | ||||||||||||||
| İyileştirme planlarının yapılması | ||||||||||||||
| Yönetişim hedeflerinin incelenmesi | ✔ (4-5 YIL) | |||||||||||||
| Yönetişim politikasının incelenmesi | ✔ (4-5 YIL) | |||||||||||||
Üniversitemiz ana faaliyetlerinin PUKÖ çevrimi ile yönetilmesi sayesinde, sürdürülebilir bir kalite güvence sistemi oluşturulması ve tüm süreçlerde sürekli iyileştirme sağlanması hedeflenmektedir.